Ik ben toch geen watje…

​Lees Online | Leestijd: ~4 minuten

De afspraak stond in mijn agenda. Vrijdag, half drie. Ik liep richting het kantoor en voelde mijn maag samentrekken.

Ik wist al hoe het gesprek zou gaan. Eerst vriendelijk vragen hoe het thuis was. Daarna twee oprechte complimenten. Vervolgens, met een omweg, het onderwerp dat ik eigenlijk had willen aankaarten. En tot slot een afsluiter waar we beiden enigszins opgelucht uitliepen, alsof er iets was opgelost.

Er werd zelden iets opgelost.

Honderden van deze gesprekken heb ik gevoerd. Met fluwelen handschoenen aan. Wat volgde was bijna altijd hetzelfde: excuses, drukte, misverstanden. Soms een belofte. Bijna nooit echte verandering.

Ik dacht dat het aan de structuur lag

In mijn eerste vijftien jaar als ondernemer werkte ik vooral op gevoel. Weinig op papier. Geen rolbeschrijvingen. Geen processen. Wat geregeld moest worden, regelden we in de praktijk.

Op enig moment las ik dat duidelijkheid rust geeft. Dus ging ik aan de slag. Ik schreef processen uit, werkte rollen uit en stelde een handboek samen. Ik liet het vormgeven. Ik gaf er presentaties over. Het zag er professioneel uit.

Eerlijk gezegd dacht ik: nu zetten we de stap van goed naar geweldig.

Er veranderde bijna niets. Klanten werden niet teruggebeld. Taken bleven liggen. Ik bleef controleren, herstellen en oplossen.

Dat bracht mij bij de vraag die ik te lang had vermeden: als het systeem klopt, waarom verandert het gedrag dan niet?

Het ongemak zat ergens anders

Het antwoord was ongemakkelijk. Het lag niet aan het handboek. Het lag aan mij.

Ik vond het moeilijk om mensen recht aan te spreken. Op gedrag. Op verantwoordelijkheid. Op resultaat. Het ongemak in mijn buik vóór zo’n gesprek was groter dan mijn ergernis erná. Dus stelde ik uit. En als ik het deed, deed ik het zacht.

Veel ervaren ondernemers herkennen dit. We willen aardig gevonden worden. We willen geen ruzie. We willen de sfeer goed houden.

Maar onduidelijkheid is duurder dan duidelijkheid. Onduidelijkheid kost energie. Het vreet vertrouwen. Het houdt precies dat gedrag in stand waar je elke dag last van hebt.

Aardig is niet hetzelfde als goed

Het boek dat dit voor mij draaide was Radicale Openhartigheid van Kim Scott. De kern is simpel: de meest effectieve communicatie is tegelijk duidelijk én menselijk. Direct én verbonden.

Dat is iets totaal anders dan hard zijn.

Topsporttrainers zijn zelden hard. Ze zijn helder. En precies die helderheid geeft hun spelers veiligheid. Niemand hoeft te raden waar hij staat.

Het standpunt van veel medewerkersonderzoeken is consequent: mensen verkiezen een leidinggevende die eerlijk en duidelijk is boven iemand die vooral aardig probeert te zijn. Toch kiezen veel leiders onbewust voor het tweede. Omdat het kortetermijnongemak kleiner voelt.

Op lange termijn is het juist groter.

Wat ik nu anders doe

Drie dingen veranderden mijn werk als leider.

Ik maak plannen mét het team, niet vóór het team. Ons brein heeft autonomie en betrokkenheid nodig. Mensen nemen verantwoordelijkheid voor wat ze zelf hebben helpen vormgeven, niet voor wat hen wordt opgelegd.

Ik begin gesprekken bij het feit. Niet bij koetjes en kalfjes. Niet bij de complimentenronde of het hamburger-feedbackmodel. Maar simpel: dit zag ik, dit was de afspraak, hier wil ik het over hebben.

En ik stem af op het brein tegenover mij. Niet ieder mens werkt hetzelfde. De één wil eerst de kern horen, de ander eerst verbinding voelen. De één floreert bij vrijheid, de ander bij structuur. Tools als het BrainCompass en het Connection Compass helpen mij om dat verschil sneller te zien (en mijn manier van aanspreken daarop aan te passen).

Heldere visie, scherpe kernwaarden, eerlijke communicatie. Dat fundament hangt niet als poster aan de muur. Het zit in hoe je elk gesprek voert.

Welk gesprek stel jij al weken uit (en wat kost dat uitstel jou en je team werkelijk)?

Wil je hier samen met je team mee aan de slag? Reageer op deze nieuwsbrief, of plan een verkennend gesprek.

Goed Geregeld op Zaterdag Is een samenwerking tussen Maurice van den Hemel, CFP en Arko Hoondert, MBA. ​