Eigenaarschap begint bij IK

​Lees Online | Leestijd: ~4 minuten

De afgelopen periode ben ik bij verschillende organisaties bezig met eigenaarschap. Een term die je tegenwoordig overal hoort: in directiekamers, in MT-overleggen, in strategische sessies.

En vrijwel altijd krijg ik dezelfde vraag.

“Maurice, hoe krijgen we meer eigenaarschap op de werkvloer?”

Een interessante vraag. Maar voordat ik antwoord geef, stel ik er meestal een terug.

“Neem jij zelf eigenaarschap?”

Dat is vaak het moment waarop het even stil wordt.

Want eigenaarschap begint niet bij een functie. Niet bij een taakomschrijving. Niet bij een organisatiestructuur. Het begint bij jezelf. Bij IK.

De spiegel

We kijken graag naar het gedrag van anderen.

Waarom neemt die medewerker geen verantwoordelijkheid? Waarom spreekt niemand elkaar aan? Waarom wordt er niet meer initiatief genomen?

Maar eigenaarschap vraagt eerst om een spiegel.

Durf ik feedback te geven? Kom ik mijn afspraken na? Spreek ik uit wat ik zie? Ben ik bereid naar mijn eigen aandeel te kijken?

Eigenaarschap ontstaat niet doordat een leidinggevende erom vraagt. Het ontstaat doordat mensen besluiten verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gedrag.

Het gesprek dat niemand voert

Ray Klaassens benoemt dit scherp in een filmpje waarin hij spreekt over de zogenaamde “klootzak”.

Een opvallende term, maar de boodschap erachter is waardevol.

Veel mensen vinden het lastig iemand aan te spreken op gedrag. We voelen ons bezwaard. We willen de relatie niet beschadigen. We vermijden de spanning.

En dus gebeurt vaak het tegenovergestelde van eigenaarschap.

We bespreken onze frustratie met collega’s. We ventileren onze ergernis bij anderen. We hopen dat het vanzelf verdwijnt.

Maar de persoon om wie het gaat, hoort niets.

Dat voelt misschien comfortabel. Het lost niets op.

Eigenaarschap betekent dat je het gesprek voert met degene die het betreft. Niet achteraf. Niet via een omweg. Rechtstreeks. Respectvol, eerlijk, en met de intentie om samen verder te komen.

Wat er gebeurt als je het niet doet

Dan ontstaat stapeling.

Kleine irritaties worden grote. Aannames worden waarheden. Afstand groeit.

Totdat op een dag de bom barst. En de aanleiding is dan vaak veel kleiner dan de werkelijke oorzaak; die is meestal dat mensen te lang hebben gewacht met het gesprek dat gevoerd moest worden.

Floreren vraagt eigenaarschap

Wanneer we kijken naar teams die floreren, zien we steeds hetzelfde patroon.

Mensen nemen verantwoordelijkheid voor zichzelf. Ze spreken elkaar aan. Ze zijn nieuwsgierig naar hun eigen aandeel. Ze wachten niet af tot een ander iets oplost.

Dat betekent niet dat alles altijd harmonieus verloopt. Integendeel.

Juist doordat mensen moeilijke gesprekken voeren, ontstaat vertrouwen. Juist doordat verschillen bespreekbaar worden, ontstaat verbinding.

Eigenaarschap gaat daarom niet over controle. Het gaat over verantwoordelijkheid. Voor wat je denkt. Voor wat je voelt. Voor wat je doet.

Begin bij jezelf

Wil je meer eigenaarschap in je team, je gezin of je organisatie? Kijk dan eerst in de spiegel.

Want gedrag wordt gekopieerd. Niet wat je zegt, maar wat je doet.

De cultuur van een organisatie ontstaat niet door mooie kernwaarden aan de muur. Ze ontstaat doordat mensen iedere dag laten zien welk gedrag zij normaal vinden.

Eigenaarschap begint daarom niet bij de ander. Het begint bij jou.

Dus de vraag die we je deze week meegeven: welk gesprek loop jij al een tijdje te ontwijken — en wat zou er gebeuren als je het deze week wél voert?

We horen graag wat het bij je oproept. Reageer gerust op deze mail. Wat houdt je tegen — de relatie, de spanning, of weten waar te beginnen? We lezen alles.

En ken je een ondernemer die meer eigenaarschap in zijn team wil zien? Stuur deze editie door. Soms begint verandering bij één iemand die als eerste in de spiegel kijkt.

Goed Geregeld op Zaterdag Is een samenwerking tussen Maurice van den Hemel, CFP en Arko Hoondert, MBA. ​