​
Wat als jullie allebei gelijk hebben?

Twee compagnons. Ze hebben samen een prachtig bedrijf opgebouwd. Maar over de toekomst verschillen ze fundamenteel van mening.

De één wil investeren. Nieuwe mensen, technologie, groei. Dit is hét moment om door te pakken.

De ander wil juist rust. Eerst het bestaande bedrijf versterken. Minder risico. Misschien zelfs wat kleiner.

De gesprekken worden steviger. Argumenten worden herhaald. Irritatie ontstaat. En langzaam verandert de vraag van “wat is het beste voor ons bedrijf?” in iets heel anders: “wie heeft er gelijk?”

Je brein beschermt je eigen gelijk

We denken graag dat we rationeel naar zo’n vraagstuk kijken. Maar ons brein heeft een sterke voorkeur voor informatie die past bij wat we al geloven.

Wie wil investeren, ziet de kansen die verloren gaan als er niets gebeurt. Wie wil consolideren, ziet de risico’s van te snelle groei. Allebei kijken ze naar hetzelfde bedrijf. Allebei zien ze iets anders.

En dan gebeurt er iets heel menselijks. We gaan ons eigen gelijk verdedigen. We luisteren minder om te begrijpen en meer om gaten te ontdekken in het verhaal van de ander. We zoeken informatie die onze visie ondersteunt. Soms zoeken we zelfs medestanders. “Jan ziet het trouwens precies zoals ik.”

Ondertussen gebeurt aan de andere kant precies hetzelfde. Ook daar groeit de overtuiging: hoe kan hij dit nou niet zien?

Twee mensen die jarenlang naast elkaar stonden, komen langzaam tegenover elkaar te staan. Niet omdat ze dat bewust hebben besloten. Maar omdat twee breinen allebei hun eigen werkelijkheid zijn gaan beschermen.

Eigenaarschap is ook aan jezelf durven twijfelen

Veel organisaties hebben eigenaarschap hoog in het vaandel staan. Zelf nadenken. Verantwoordelijkheid nemen. Beslissingen durven nemen. Daar geloven wij sterk in.

Maar echt eigenaarschap vraagt volgens mij nog iets anders. Durf je ook eigenaar te zijn van je eigen overtuigingen?

Waarom vind ik dit eigenlijk? Welke informatie zie ik misschien niet? En misschien wel de moeilijkste: ben ik nog op zoek naar het beste antwoord, of probeer ik inmiddels vooral mijn gelijk te krijgen?

We zeggen graag dat fouten maken mag. Dat we een lerende organisatie willen zijn. Totdat het ónze overtuiging is die misschien niet blijkt te kloppen. Dan voelt leren ineens een stuk minder aantrekkelijk.

Onder het standpunt ligt vaak iets anders

Ik zit regelmatig bij dit soort gesprekken, letterlijk of figuurlijk, op de derde stoel. Niet om te bepalen wie er gelijk heeft. Juist niet.

Een betrouwbare, onafhankelijke derde kan helpen om het automatische patroon te doorbreken. Om te vertragen wanneer de emotie het gesprek dreigt over te nemen. Niet door die emotie weg te halen, maar door te onderzoeken wat ze ons probeert te vertellen.

Want achter een stevig standpunt zit vaak meer. Een zorg. Een behoefte. Angst om iets kwijt te raken. Een droom voor de toekomst. Erkenning die iemand mist.

Dan gaat het gesprek niet langer alleen over wat iemand vindt. Er ontstaat ruimte voor de ondertiteling: wat gebeurt hier eigenlijk tussen jullie? En een van de interessantste vragen die ik dan kan stellen: kun je het standpunt van de ander uitleggen op een manier waarvan hij zegt, ja, precies dát bedoel ik?

Onder het conflict liggen twee levens

Maar inmiddels denk ik dat zelfs dat soms nog symptoombestrijding is. Want misschien gaat het conflict helemaal niet over investeren.

Stel dat we de twee compagnons niet eerst naar de toekomst van het bedrijf vragen, maar naar de toekomst van hun eigen leven. Waar wil je over vijf jaar staan? Hoeveel wil je nog werken? Wat betekent financiële vrijheid voor jou? Wat wil je achterlaten?

Misschien blijkt dan dat de ene compagnon al jaren droomt van meer vrijheid. Hij wil over drie jaar kunnen stoppen, reizen, meer tijd voor zijn gezin, en het vermogen dat hij opbouwde eindelijk gebruiken voor zijn leven.

En misschien droomt de ander juist van het tegenovergestelde. Hij is nog lang niet klaar. Hij ziet kansen. Wil bouwen. Groeien. Het bedrijf ooit doorgeven aan zijn kinderen.

Dan hebben we ineens een totaal ander gesprek. De discussie over wel of niet investeren was slechts het zichtbare gedeelte. Daaronder lagen twee verschillende levens. En het bijzondere: misschien wisten ze dat niet eens van elkaar.

Eerst het leven, dan het bedrijf

Wanneer je de persoonlijke levensplannen naast de strategie van de onderneming legt, worden zakelijke keuzes ineens persoonlijk begrijpelijk. Waarom wil jij zo graag groeien? Waarom wil ik juist risico verminderen? Niet om privé en zakelijk door elkaar te halen, maar omdat ze al die tijd al met elkaar verbonden waren.

Een onderneming is immers zelden het uiteindelijke doel. Het is ook een middel. Om een mooi leven te leiden. Om vrijheid te creëren. Om van betekenis te zijn. Om iets achter te laten.

Binnen mijn Floreren Kompas staat West voor relaties en verbinding. En echte verbinding wordt juist zichtbaar wanneer we het fundamenteel oneens zijn. Kan ik dan mijn gelijk even loslaten? Kan ik nieuwsgierig worden naar wat er áchter jouw standpunt zit?

Misschien is dát wel eigenaarschap. Niet harder je eigen koers verdedigen, maar je eigen overtuigingen durven onderzoeken en de wereld achter die van de ander willen begrijpen.

Dus de vraag die we je deze week meegeven: weet jij eigenlijk welk leven je compagnon probeert te bouwen, en weet hij het van jou?

Herken je dit, en zou een onafhankelijke derde aan tafel kunnen helpen om onder het gesprek te kijken? Reageer gerust op deze mail, dan denken we met je mee. We lezen alles.

Goed Geregeld op Zaterdag

Maurice van den Hemel & Arko Hoondert