​
Er is maar één slechte keuze

“Wat zou jij doen?”

Het is een vraag die ik regelmatig krijg. Van ondernemers die voor een belangrijke keuze staan. Doorgaan met wat ze al jaren doen? Investeren? Verkopen? Een andere richting kiezen?

Soms kan ik daar vanuit financieel of strategisch perspectief best iets zinnigs over zeggen.

Maar steeds vaker denk ik: het belangrijkste is niet dat ík weet wat jij moet doen. Het is dat jij erop leert vertrouwen dat je zelf kunt kiezen.

De wereld verandert sneller dan je plan

Stel, je hebt een prachtig bedrijf opgebouwd. Jarenlang werkte het model. Klanten kwamen. Medewerkers groeiden mee. Er werd geld verdiend.

En dan verandert de wereld.

Neem een marketingbureau. AI produceert inmiddels in minuten werk waar vroeger uren voor nodig waren. Klanten ontdekken dezelfde mogelijkheden. Verdienmodellen veranderen.

Wat doe je dan? Nog harder werken aan het bestaande bedrijf? Investeren in AI? Mensen aannemen, of juist afscheid nemen? Verkopen, of opnieuw beginnen?

Op papier kun je scenario’s maken. Omzet. Vermogen. Risico. Rendement. Dat helpt, en goed financieel inzicht kan enorm veel rust geven bij een keuze. Maar ergens houdt het spreadsheet op. Want niemand kan je vertellen hoe de wereld er over vijf jaar uitziet.

En toch moet je kiezen.

De renner zit op de fiets

Daar moest ik aan denken toen ik Het Plan van Nando Boers las, over de ontwikkeling van wielerploeg Jumbo-Visma.

De ploeg professionaliseerde werkelijk alles. Training. Voeding. Materiaal. Data. Herstel. Tactiek.

Maar een van de interessantste ontwikkelingen vond ik iets anders. Uiteindelijk wilden ze dat de renners steeds meer zelf eigenaar werden van de koers.

Logisch eigenlijk. Een ploegleider kan vooraf honderd scenario’s bedenken. Maar wanneer de koers ontploft, zit hij niet op de fiets.

De renner wel.

Hij voelt zijn benen. Hij ziet zijn tegenstander. Hij voelt de wind. Hij ziet een gat ontstaan. En dan moet hij kiezen. Aanvallen, wachten, reageren, of juist bewust níét reageren. Dat laatste is óók een keuze.

Je kunt niet iedere situatie vooraf organiseren vanuit de volgwagen. Je kunt er wél alles aan doen om iemand zo goed mogelijk voorbereid aan de start te laten staan, en hem vervolgens in het moment zelf te laten beslissen.

Dat geldt ook voor ondernemers

Misschien is dat wel een van de belangrijkste taken van een adviseur, coach of leider. Niet zorgen dat iemand doet wat jij verstandig vindt. Maar bijdragen aan een omgeving waarin iemand steeds beter zelf leert denken, kiezen en handelen.

Een goede adviseur neemt het stuur niet van je over. Hij helpt je om je kompas scherper te krijgen. Stelt vragen. Rekent scenario’s door. Houdt je een spiegel voor. En spreekt je soms tegen. Zodat jij uiteindelijk zelf kunt kiezen.

Daarvoor is meer nodig dan kennis alleen. Je moet jezelf kennen. Je kracht, je angst, je patronen, en het verschil tussen wanneer je ego spreekt en wanneer je intuïtie iets probeert te vertellen. Je moet je omgeving begrijpen: wat verandert er bij klanten, wat doet technologie, waar ontstaan kansen en waar verdwijnt misschien je bestaansrecht?

En je hebt mensen om je heen nodig die je niet alleen bevestigen. Mensen die vragen stellen. Tegenspreken. En soms zeggen: volgens mij houd je jezelf voor de gek.

Dat vraagt om veiligheid. Want alleen wanneer je niet voortdurend hoeft te bewijzen dat je gelijk hebt, ontstaat ruimte om te leren.

Leren kiezen terwijl je twijfelt

Ik ken eigenlijk geen goede ondernemer die nooit twijfelt. Sterker nog: misschien moet je je zorgen maken wanneer je bij grote beslissingen nóóit twijfelt. Twijfel betekent simpelweg dat je beseft dat je niet alles weet.

De kunst is niet om twijfel uit je leven te krijgen. De kunst is om te leren kiezen terwijl je twijfelt.

En soms betekent kiezen dat je bewust besluit om nog niet te beslissen. Eerst meer informatie verzamelen. Iets uitproberen. Een scenario doorrekenen. Ergens een paar weken over slapen. Ook dat is een keuze, zolang je maar bewust besluit dat dát nu het beste is.

Want bewust wachten is iets anders dan blijven hangen omdat je bang bent verkeerd te kiezen, of hopen dat iemand anders de beslissing voor je neemt. Dan geef je langzaam de regie uit handen.

Blijf daarom lezen. Blijf leren. Praat met mensen die anders denken. Onderzoek de cijfers. Experimenteer. Maak fouten. Reflecteer. En kies vervolgens zelf. Want advies vragen is iets anders dan je keuze uitbesteden.

Er is maar één slechte keuze

Ik zeg daarom regelmatig: er is maar één slechte keuze, en dat is geen keuze maken.

Een wielrenner die besluit een aanval niet te volgen, kiest óók. Misschien weet hij dat de ontsnapping te vroeg komt. Misschien spaart hij zijn krachten voor het moment dat er echt toe doet. Hij laat de koers niet over zich heen komen. Hij kiest.

En natuurlijk kun je achteraf ontdekken dat een andere keuze beter was geweest. Dat hoort erbij. Je leert. Je stuurt bij. Je kiest opnieuw. Een koers is geen spoorlijn waarvan je nooit meer kunt afwijken, maar een richting waarnaar je steeds kunt terugkeren.

Van presteren naar floreren

Misschien is dat uiteindelijk wel waar Zuid in het Floreren Kompas over gaat. Eigenaarschap. Niet wachten tot iemand anders vertelt wat je moet doen, maar jezelf zo ontwikkelen dat je steeds beter zelf kunt kiezen.

Daarbij helpt het als je weet waar je naartoe wilt. Dat is Noord, dat richting geeft. Het helpt als je de werkelijkheid onder ogen ziet en weet wat financieel mogelijk is. Dat is Oost, dat inzicht en rust geeft. Vervolgens vraagt het dat je verantwoordelijkheid neemt en handelt. Dat is Zuid. En niemand floreert alleen. Je hebt mensen nodig die je helpen, uitdagen en soms tegenspreken. Dat is West, de omgeving waarin dat kan.

Net als bij een wielerploeg. Alles eromheen kan professioneel georganiseerd zijn. Maar uiteindelijk zit de renner op de fiets.

Zo is het ook met ondernemen, en misschien wel met het leven. Floreren betekent niet dat je altijd de juiste keuze maakt. Het betekent dat je jezelf ontwikkelt en je omgeving zo organiseert dat je steeds beter in staat bent om zelf te kiezen, te leren en bij te sturen.

De adviseur zit niet op jouw fiets. Jij wel. En uiteindelijk bepaal jij wanneer je demarreert.

Dus de vraag die we je deze week meegeven. Voor welke keuze sta jij op dit moment? En wat heb jij nodig om erop te vertrouwen dat je die keuze zélf kunt maken?

We horen graag wat het bij je oproept. Reageer gerust op deze mail. We lezen alles.

En ken je een ondernemer die voor een kruispunt staat? Stuur deze editie dan gerust door. Soms helpt het al om te beseffen dat twijfel niet betekent dat je de weg kwijt bent. Je moet alleen wel zelf blijven sturen.

Goed Geregeld op Zaterdag
Maurice van den Hemel & Arko Hoondert