Durven mensen jou te vertellen wat je niet wilt horen?

Ik herinner me de maandagochtenden in een van mijn vorige bedrijven nog goed.

We kwamen met het team bij elkaar om de week goed te beginnen. Ik bereidde die overleggen meestal voor. Ik wilde energie. Inspiratie. Verbinding. En daarna allemaal met de juiste dingen aan de slag.

Ik vroeg mensen hun week te plannen, prioriteiten te bepalen en terug te kijken op wat wel en niet gelukt was. Niet omdat ik zo van lijstjes hield. Ik geloofde oprecht dat het ons zou helpen beter te worden.

Alleen werkte het lang niet altijd zo. Weekplanningen werden soms niet gemaakt, of minimaal ingevuld omdat ik ernaar vroeg. En waar ik hoopte op een energieke start van de week, liep ik zelf soms juist met minder energie het overleg uit.

Ik vond dat lastig. Want ik bedoelde het toch goed?

Mijn lat was niet hun lat

Als ik daarop terugkijk, zie ik iets wat ik destijds onvoldoende zag. Mijn passie was niet automatisch de passie van de mensen om mij heen. Mijn lat was niet automatisch hun lat. En mijn behoefte om voortdurend maximale waarde voor klanten te creëren, hoefde niet hun belangrijkste drijfveer te zijn.

Dat klinkt logisch. Maar als ondernemer of leidinggevende is het helemaal niet zo makkelijk om dat werkelijk te accepteren. Je hebt een droom. Je ziet kansen. Je voelt verantwoordelijkheid. Je wilt vooruit. En onbewust ga je er al snel vanuit dat anderen ongeveer hetzelfde willen.

Misschien was dat eigenlijk best egoïstisch. Niet omdat ik mensen bewust tekort wilde doen. Integendeel. Juist omdat ik zo betrokken was, dacht ik te vaak te weten wat goed was, voor het bedrijf én voor de mensen die er werkten.

De vraag is niet hetzelfde als het antwoord

Ik denk dat dit veel breder speelt.

Een trainer vraagt een talent: ben je klaar om je debuut in het eerste te maken? Wat denk je dat het antwoord is?

Een leidinggevende biedt een medewerker promotie aan. Hoe makkelijk is het dan om te zeggen: dank je, maar eigenlijk hoef ik helemaal geen grotere functie?

Of een ondernemer vraagt zijn team wie zich verder wil ontwikkelen. Wie durft dan te zeggen: ik vind mijn werk eigenlijk prima zoals het is, ik zou liever een dag minder werken?

We kunnen als leider, trainer of ouder oprecht denken dat we ruimte geven door vragen te stellen. Maar hoeveel ruimte ervaart de ander werkelijk om een antwoord te geven dat wij misschien liever niet horen?

De vrijdagmiddag dicht

Ik moest daarbij denken aan iets uit diezelfde periode. Mijn compagnon stelde ooit voor om op vrijdagmiddag met het bedrijf dicht te gaan.

Mijn eerste gedachte? Hoe dan? Er stonden nu al taken in het rood. We kregen het werk al nauwelijks af. Hoe konden we dan nóg minder gaan werken?

Ik keek naar klanten. Werkdruk. Groei. Verantwoordelijkheid. Alles wat nog moest gebeuren. Maar misschien keek hij naar iets totaal anders. Naar tijd thuis. Zijn gezin. Rust. Een leven waarin werk een andere plek innam.

Ik weet niet eens meer of we dat gesprek toen werkelijk hebben gevoerd. En juist dat vind ik achteraf interessant. Mijn ambitie lag sterk bij het bedrijf, onze klanten en onze groei. Mijn gezin was minstens zo belangrijk, maar ik organiseerde mijn leven daar op mijn eigen manier omheen. Dat werkte voor mij. Maar waarom zou dat voor een ander ook de beste manier zijn?

Was het veilig genoeg?

Daar zit voor mij inmiddels de essentie. Je kunt de juiste vragen stellen en tóch niet het echte antwoord krijgen. Want mensen voelen vaak haarfijn aan welk antwoord gewenst is.

Als ik enthousiast reageer op iemand die een opleiding wil doen, maar zichtbaar minder enthousiast wanneer iemand een dag minder wil werken, heb ik dan niet al verteld welk antwoord ik waardeer?

Misschien dacht ik dat ik intrinsieke motivatie stimuleerde, terwijl ik onbewust mijn eigen motivatie probeerde over te dragen. Dat is best confronterend. Want echte verbinding vraagt niet alleen dat ik goede vragen stel. Het vraagt dat ik een omgeving creëer waarin jij je veilig genoeg voelt om mij een antwoord te geven dat ik liever niet hoor.

Van IK en JIJ naar WIJ

De afgelopen tijd ben ik volop aan het schrijven aan mijn Floreren Gids en, stap voor stap, aan mijn boek. Juist tijdens dat schrijven merk ik dat sommige inzichten zich verdiepen. Eén daarvan houdt me steeds vaker bezig. Hoe maken we eigenlijk de stap van IK en JIJ naar WIJ?

Floreren begint voor mij bij het IK. Wie ben ik, wat vind ik belangrijk, wat geeft mij energie? Maar zodra we samenwerken, komt daar een JIJ bij. En dan is het niet voldoende dat ik mezelf begrijp. Ik moet werkelijk nieuwsgierig worden naar jou. Niet om te ontdekken hoe ik jou kan meekrijgen in mijn doelen, maar om te begrijpen wat jouw doelen eigenlijk zijn.

Dat betekent niet dat iedereen vervolgens maar kan doen wat hij wil. Misschien kan die vrijdagmiddag helemaal niet dicht. Maar dan voeren we tenminste het gesprek over wat er werkelijk speelt.

Misschien wilde ik vroeger te snel naar het WIJ. Een WIJ gebaseerd op mijn dromen, mijn energie en mijn overtuiging over wat goed was. Terwijl een duurzaam WIJ ergens anders begint. Bij mensen die zichzelf leren kennen, werkelijk nieuwsgierig zijn naar elkaar, en zich veilig genoeg voelen om eerlijk te zijn.

Want een echt WIJ ontstaat niet wanneer mensen zeggen wat de leider graag wil horen. Maar wanneer ze veilig genoeg zijn om te zeggen wat hij misschien liever níét hoort.

Dus de vraag die ik je deze week meegeef: durven jouw mensen jou te vertellen wat je niet wilt horen?

Ik hoor graag wat het bij je oproept. Reageer gerust op deze mail. Ik lees alles.

En ken je een ondernemer of leider die hier iets in herkent? Stuur deze editie door. Soms begint een veiliger gesprek met één eerlijke vraag aan jezelf.

Maurice van den Hemel

Goed Geregeld op Zaterdag is een samenwerking tussen Maurice van den Hemel en Arko Hoondert.