Ik dacht dat ik goed voorbereid was.

Een ondernemersechtpaar dat ik begeleid, had besloten uit elkaar te gaan. Ik ontving een mail waarin de scheiding werd aangekondigd.

Voor onze eerste gezamenlijke afspraak stelde ik voor om hen allebei eerst even afzonderlijk telefonisch te spreken. Ik wilde van ieder persoonlijk horen hoe het ging, wat er speelde en hoe zij naar de situatie keken.

Bij beiden hoorde ik berusting. Het besluit leek gevallen.

Dus ging ik aan de slag.

De drie fases in mijn hoofd

Ik dacht na over hoe ik hen zo goed mogelijk door het proces kon begeleiden. Want als twee mensen uit elkaar gaan, en zeker als er kinderen en een onderneming bij betrokken zijn, komt er nogal wat op hen af.

In mijn hoofd zag ik grofweg drie fases.

Eerst de fase van onzekerheid. Hoe regelen we het wonen? Hoe gaan we voorlopig om met de kinderen? Wat gebeurt er financieel zolang er nog niets definitief is geregeld?

Daarna de fase waarin er steeds meer duidelijkheid komt. Afspraken over alimentatie, de kinderen, juridische zaken en de financiële ontvlechting.

En uiteindelijk de fase daarna. Niet meer samen verder, maar ieder met een eigen plan. Hoe ziet je leven eruit? Waar wil je wonen? Wat heb je financieel nodig?

Ik had me goed voorbereid. Dacht ik.

De vraag die ik oversloeg

We gingen zitten en ik begon bewust niet meteen over geld, afspraken of juridische zaken. Eerst maar eens de simpele vraag: hoe gaat het met jullie, en welke gedachten of zorgen spelen er nu?

Voordat we daarop verdergingen, vroeg een van de twee: “Mag ik eerst nog een andere vraag stellen?”

Natuurlijk.

En toen kwam de vraag. “Is het echt klaar? Is het definitief?”

Die kwam binnen. Niet omdat het een vreemde vraag was. Precies het tegenovergestelde. Omdat het misschien wel de meest logische vraag was die op dat moment gesteld kon worden.

En ik had hem overgeslagen.

Mijn brein had het verhaal al afgemaakt

Ik was in mijn hoofd al drie stappen verder. De mail was duidelijk geweest. Ik had hen allebei gesproken. Bij beiden had ik berusting gehoord.

Dus had mijn brein gedaan wat ons brein graag doet. Het had het verhaal afgemaakt. Scheiding aangekondigd. Besluit genomen. Dan gaan we nu regelen hoe we uit elkaar gaan.

Efficiënt. Logisch. En te snel.

Want voor minstens één van de twee was er blijkbaar eerst nog iets anders nodig. Niet: hoe gaan we uit elkaar? Maar: gaan we daadwerkelijk uit elkaar?

Pas toen die vraag op tafel lag en door beiden werd beantwoord, konden we verder. De uitkomst veranderde uiteindelijk niet. De scheiding bleek definitief.

Maar voor mij veranderde er wél iets.

Vertraag voordat je versnelt

Ik kreeg een prachtige les terug over iets wat ik zelf regelmatig tegen anderen zeg. Vertraag voordat je versnelt.

We denken vaak dat bewustzijn betekent dat je goed nadenkt over wat je moet doen. Maar misschien begint bewustzijn nog een stap eerder. Bij het onderzoeken of datgene waarvan je denkt dat het waar is, ook daadwerkelijk waar is.

We zijn allemaal geneigd om razendsnel betekenis te geven aan wat we zien en horen. Vanuit ervaring, eerdere situaties en onze eigen overtuigingen maken we het verhaal compleet. En vervolgens gaan we handelen naar dat verhaal.

Dat gebeurt in relaties. Maar net zo goed in ondernemingen.

Een medewerker functioneert niet goed, dus hij mist motivatie. Een compagnon reageert afhoudend, dus hij wil blijkbaar niet veranderen. Een klant stelt steeds dezelfde vraag, dus hij begrijpt het kennelijk niet.

Misschien klopt het. Maar misschien ook niet.

Eerst kijken, dan pas lopen

Juist wanneer er veel op het spel staat, is het verleidelijk om snel door te gaan naar oplossingen. Zeker wanneer je denkt dat je de situatie herkent.

En dan helpt het om even niet te lopen. Niet te lossen. Niet te adviseren. Maar eerst te kijken. Te luisteren. En soms één stap achteruit te doen om de vraag te stellen die je bijna was vergeten: klopt eigenlijk wel wat ik denk dat hier aan de hand is?

Misschien is dat wel een van de belangrijkste vaardigheden wanneer je mensen begeleidt. Niet zo snel mogelijk weten wat er moet gebeuren. Maar lang genoeg nieuwsgierig blijven om te ontdekken wat er werkelijk speelt.

Ik kwam goed voorbereid om hen te helpen. En ging zelf met een belangrijk inzicht naar huis.

Dus de vraag die we je deze week meegeven: waar in jouw leven of onderneming heb je misschien te snel een verhaal afgemaakt, terwijl de belangrijkste vraag nog niet gesteld was?

We horen graag wat het bij je oproept. Reageer gerust op deze mail. We lezen alles.

Goed Geregeld op Zaterdag

Maurice van den Hemel & Arko Hoondert